"Historia to coś takiego co się nigdy nie zdarzyło opisane
przez kogoś kogo nigdy przy tym nie było" - Władysław Kopaliński



Uniwersytet Łódzki


prof. dr hab. Rafał Stobiecki

prof. dr hab. Rafał Stobiecki
kierownik Katedry Historii Historiografii
i Nauk Pomocniczych Historii UŁ 

       Rafał Stobiecki urodził się 11 marca 1962 r. w Łodzi. Studiował historię na Wydziale Filozoficzno-Historycznym Uniwersytetu Łódzkiego w latach 1980-1985. Pierwsze kroki w pracy naukowej stawiał pod opieką prof. dr hab. Krystyny Śreniowskiej. Pod jej kierunkiem napisał pracę magisterską poświęconą publicystyce historycznej Stanisława Cata-Mackiewicza. Pracował początkowo w Zakładzie Nauk Pomocniczych Historii, następnie Zakładzie Historii Historiografii, później Katedrze Historii Historiografii (obecnie Katedrze Historii Historiografii i Nauk Pomocniczych Historii). Po przejściu na emeryturę prof. K. Śreniowskiej dostał się pod opiekę naukową prof. dr hab. Andrzeja F. Grabskiego. Stopień doktora nauk humanistycznych w zakresie historii uzyskał decyzją Rady Wydziału w 1992 r. Podstawą do uzyskania tytułu, była rozprawa Spory o nowy model historii w Polsce - druga połowa lat czterdziestych - początek lat pięćdziesiątych (wydana drukiem pod zmienionym tytułem Historia pod nadzorem. Spory o nowy model historii w Polsce (druga połowa lat czterdziestych - początek lat pięćdziesiątych) w 1993 r.). Jej promotorem był prof. dr hab. A. F. Grabski, recenzentami zaś prof. dr hab. K. Śreniowska i prof. dr hab. Andrzej Wierzbicki.
       W 1998 r. uzyskał stopień doktora habilitowanego na podstawie oceny ogólnego dorobku naukowego oraz rozprawy habilitacyjnej pt. Bolszewizm a Historia. Próba rekonstrukcji bolszewickiej filozofii dziejów. Jej recenzentami byli: prof. dr hab. Wojciech Materski, prof. dr hab. A. Wierzbicki i prof. dr hab. Wojciech Wrzosek. W 2000 r., po nagłej śmierci prof. A. F. Grabskiego, objął kierownictwo Katedry Historii Historiografii UŁ, a w 2002 r. został mianowany na stanowisko profesora nadzwyczajnego. Od 2007 r. jest profesorem zwyczajnym. Dorobek naukowy R. Stobieckiego liczy ponad 230 pozycji, w tym  pięć monografii napisanych samodzielne, dziesięć prac pod redakcją i  we współpracy z innymi autorami, ponad 140 artykułów oraz blisko 70 recenzji oraz innych drobnych tekstów. Jego zainteresowania naukowe koncentrują się wokół historii historiografii i dziejów myśli historycznej XIX i XX w., zarówno polskiej, jak i powszechnej. Ponadto obejmują one także, w mniejszym stopniu, teorię historiografii,  zagadnienie miejsca historii we współczesnej debacie publicznej i dzieje myśli politycznej. Można w nich wyróżnić następujące pola badawcze:
       - studia dotyczące historiografii PRL, ze szczególnym uwzględnieniem pierwszych lat powojennych i okresu tzw. klasycznego stalinizmu. Znalazły one odzwierciedlenie m. in. w przywoływanej już pracy doktorskiej, a także w napisanym wraz z dr. Jarosławem Kitą Słowniku Biograficznym Historyków Łódzkich (2000). Można je odnaleźć również w opracowaniu poświęconym historii i archeologii po 1945 r., wraz z wyborem tekstów źródłowych, zamieszczonym w pracy zbiorowej pt. Humanistyka polska w latach 1945-1990 (2006), w książce pt. Historiografia PRL. Ani dobra, ani mądra, ani piękna... ale skomplikowana. Studia i szkice (2007), w monografii Historycy polscy wobec wyzwań XX wieku (2014) oraz w szeregu artykułów publikowanych m. in. na łamach „Dziejów Najnowszych”, „Historyki”, „Przeglądu Zachodniego”.
       - badania nad myślą historyczną Drugiej Wielkiej Emigracji. Obejmują one struktury organizacyjne polskiej nauki historycznej na emigracji po 1945 r., postawy teoretyczno-metodologiczne historyków oraz analizę koncepcji rozwijanych poza krajem koncepcji dziejów Polski. Wspomniane zainteresowania zaowocowały przede wszystkim książką pt. Klio na wygnaniu. Z dziejów polskiej historiografii na uchodźstwie w Wielkiej Brytanii po 1945 r. (2005), opracowaniem Jerzego Giedroycia rozrachunki z historią i polityką (współautorstwo i redakcja wraz z dr. Sławomirem M. Nowinowskim, 2005), książką  Piotr Wandycz. Historyk – emigrant – intelektualista,  (redakcja i współautorstwo z Markiem Kornatem i Sławomirem M. Nowinowskim 2014), licznymi artykułami publikowanymi w pracach zbiorowych oraz w periodykach takich jak „Dzieje Najnowsze” czy londyńskie „Teki Historyczne”.
       - studia z zakresu rosyjskiej i radzieckiej myśli historycznej. Obejmują one m. in. teksty poświęcone historiografii oraz szkice na temat fundamentów bolszewickiej filozofii dziejów. Inną częścią tej problematyki są teksty dotyczące systemów wzajemnych wyobrażeń – Polaków i Rosjan, obecnych w XIX i XX-wiecznej myśli historycznej. Znalazły one swoje odbicie m. in. w przywoływanej pracy habilitacyjnej oraz w artykułach publikowanych w serii publikacji na temat wzajemnych uprzedzeń pomiędzy Polakami i Rosjanami pod redakcją prof. dr hab. Andrzeja de Lazari.
       - badania z zakresu teorii historiografii. W tym nurcie mieszczą się prace poświęcone m. in. problemowi wyjaśniania w polskich i radzieckich podręcznikach okresu stalinizmu, rozważania na temat roli historyka i historiografii we współczesnym świecie, uwagi o  zapomnianej Historyce Władysława Konopczyńskiego, teksty poświęcone  relacji między historią a pamięcią oraz historią a literaturą.
       Ważną częścią aktywności naukowej R. Stobieckiego jest pisanie recenzji. W drugiej połowie lat osiemdziesiątych i na początku lat dziewięćdziesiątych współpracował blisko z czasopismem „Nowe Książki”, gdzie publikował omówienia prac dotyczących dziejów myśli historycznej i okresu II wojny światowej. Pisał i pisze recenzje m.in. dla „Kwartalnika Historycznego”, „Dziejów Najnowszych” i lokalnego periodyku „Tygiel Kultury”. Ponadto był jednym z wielu współautorów (opracował kilkanaście biogramów) wydanego w 1994 r. Słownika Historyków Polskich.
       Istotną część w dorobku R. Stobieckiego stanowią prace redakcyjne. Przygotował do druku dwie książki z pośmiertnej spuźcizny A. F. Grabskiego: Spór o prawa dziejowe. Kontrowersje wokół Henry´ego Thomasa Buckle´a w Polsce w dobie pozytywizmu (2002) i Dzieje historiografii (2003), był redaktorem i współautorem takich prac jak np.: Pamięć i polityka historyczna. Doświadczenia Polski i jej sąsiadów (2008); Należę do polskiej szkoły historycznej. Studia i szkice ofiarowane prof. Jakubowi Goldbergowi z okazji odnowienia doktoratu na Uniwersytecie Łódzkim (2010); Historyk wobec źródeł. Historiografia klasyczna i nowe propozycje metodologiczne (2010), Historia dziś. Teoretyczne problemy wiedzy o przeszłości (2014).
       R. Stobiecki od wielu lat uczestniczy w krajowym i międzynarodowym życiu naukowym. Brał udział w kilkudziesięciu konferencjach naukowych w kraju i za granicą. Do najważniejszych dokonań na tym polu można zaliczyć: uczestnictwo w National Convention of the American Association for the Advancement of Slavic Studies (St. Louis 1999) i w Kongresie Slawistów Nordyckich jako speaker, prezentujący dorobek polskiej historiografii po 1945 r. (Uppsala 2004). Brał także udział m. in. w konferencji poświęconej przemianom w historii najnowszej w krajach postkomunistycznych (Budapest 2004), w spotkaniu z okazji 20-lecia „Zeszytów Historycznych” paryskiej „Kultury” (Paryż 2002) oraz w cyklicznych konferencjach polsko-rosyjskich (Łódź – Moskwa), organizowanych w ramach umowy o bezpośredniej współpracy między UŁ a Uniwersytetem im. M. Łomonosowa oraz podobnych inicjatywach polsko-ukraińskich. W ostatnich latach kierowana przez R. Stobieckiego Katedra była organizatorem kilku ważnych konferencji w Instytucie Historii m. in.: cyklicznego spotkania Polsko-Niemieckiej Komisji Podręcznikowej (2009), polsko-ukraińskiej konferencji na temat mitów i stereotypów w stosunkach wzajemnych (2009) oraz konferencji Bez taryfy ulgowej poświęconej bilansowi dokonań Instytutu Pamięci (2010). cyklu konferencji poświęconych postaci Oskara Haleckiego (2010, 2011, 2012). R. Stobiecki dwukrotnie był referentem na Powszechnych Zjazdach Historyków Polskich (Wrocław 1999, Kraków 2004) a na dwóch ostatnich zjazdach  olsztyńskim i szczecińskim kierował i współkierował wraz z W. Wrzoskiem sekcją historiograficzno-metodologiczną.
       Pracując w Instytucie Historii prowadził zajęcia z historii historiografii z elementami metodologii historii, wstępu do badań historycznych i nauk pomocniczych historii XIX i XX w., na studiach dziennych, zaocznych i wieczorowych. Obecnie prowadzi seminarium z dziejów myśli historycznej (jest promotorem kilkudziesięciu prac magisterskich), seminarium doktorskie, wykłady kursowe i monograficzne oraz zajęcia specjalistyczne. Jest promotorem czterech rozpraw doktorskich: mgr Jolanty Kolbuszewskiej (2002),  mgr Artura Mękarskiego (2008), mgr Wojciecha Wendlanda (2012), mgr Sylwii Wielichowskiej (2013) Aktualnie sprawuje opiekę nad czterema doktorantami. Jako recenzent uczestniczył w piętnastu  przewodach doktorskich, dziewięciu  habilitacyjnych i pięciu  związanych z wnioskiem o profesurę. Ponadto był recenzentem w sprawach o nadanie doktoratu honoris causa UŁ prof. Tadeuszowi Wyrwie, prof. Władysławowi Bartoszewskiemu, prof. Krzysztofowi Zanussiemu oraz promotorem odnowienia doktoratu UŁ prof. Krystyny Śreniowskiej. Jest także autorem kilkudziesięciu recenzji wydawniczych książek i zbiorów publikacji.
       W trakcie swojej pracy w uczelni R. Stobiecki został wyróżniony licznymi nagrodami Rektora UŁ za osiągnięcia naukowe. Ponadto w 2000 r. otrzymał coroczną Nagrodę Prezydium Polskiej Akademii Nauk w Łodzi i Konferencji Rektorów Wyższych Uczelni w Łodzi dla młodych pracowników nauki. Był nominowany do Nagrody im. Jerzego Giedroycia UMCS w Lublinie za książkę Klio na wygnaniu. Z dziejów polskiej historiografii na uchodźstwie w Wielkiej Brytanii po 1945 r. Został wyróżniony Złotą Odznaką UŁ oraz Medalem Komisji Edukacji Narodowej.        Jest członkiem Komitetu Nauk Historycznych PAN, Rady Naukowej Instytutu Historii PAN oraz członkiem Polskiego Towarzystwa Historycznego. Wchodzi w skład Redakcji „Dziejów Najnowszych”, „Klio Polskiej”, Komitetu Redakcyjnego  „Historyki”, Rady Programowej „Sensus Historiae”, „Pamięci i Sprawiedliwości”, Rady Naukowej „Polski 1944/45-1989. Studiów i materiałów”, Rady Naukowej „Rocznika Lubelskiego”, jest członkiem Komisji Metodologii Historii i Dziejów Historiografii Komitetu Nauk Historycznych PAN. Wchodzi w skład Komitetu Redakcyjnego „Dziejów Najnowszych”, „Historyki”, „Sensus Historiae”, Rady Naukowej „Rocznika Lubelskiego”, jest członkiem redakcji wydawanego w wersji internetowej pisma „Kultura i Historia”. Był współpracownikiem Zespołu Badań nad Dziejami Tradycji i Mitów Historycznych UŁ, kierowanym przez wiele lat przez prof. dr hab. Alinę Barszczewską-Krupę. R. Stobiecki był kierownikiem projektu badawczego Przeszłość i teraźniejszość źródła historycznego. Między teorią a praktyką (grant MNiSzW NN 108112134) oraz uczestniczył w kilku innych podobnych przedsięwzięciach skupiających grono polskich i zagranicznych badaczy m. in. w realizacji zespołowego projektu Humanistyka polska w latach 1945-1990, prezentującego dorobek wybranych dyscyplin (koordynator prof. Jerzy Myśliński), w pracach zespołu zajmującego się badaniem wzajemnych uprzedzeń polsko-rosyjskich (koordynator prof. A. de Lazari) oraz w projekcie prezentującym wielokulturowe środowisko historyczne Lwowa w XIX i XX w. (koordynatorzy: prof. Jerzy Maternicki, prof. Leonid Zaszkilniak, jego kontynuacją są prace zespołu Historia. Mentalność. Tożsamość. Miejsce i rola historii oraz historyków w życiu narodu polskiego i ukraińskiego w XIX i XX w.). W latach 2003-2010 uczestniczył w międzynarodowym projekcie The European Science Foundation z siedzibą w Strasburgu zatytułowanym Representations of the Past: The Writing of National Histories in Europe. Jest współautorem tomu podsumowującego jego prace (National History and Imperial History: A Look at Polish-Russian Historiographical Disputes on the Borderlands in the Nineteenth and Twentieth Centuries [w:] Disputes Territories and Shared Past. Overlapping National Histories in Modern Europe ed. By T. Frank and Frank Hadler, Palgrave MacMillan, London 2011, pp. 125-151). Aktualnie kieruje grantem Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki  Jerzy Giedroyć, historycy i świadkowie historii.  
       Ma za sobą staże naukowe na uniwersytetach w Utrechcie i Moskwie. Dwukrotnie był stypendystą Polonia Aid Foundation Trust (Londyn) oraz Funduszu dla Popierania Niezależnej Nauki i Kultury w Polsce (Paryż). W 2010 r. był stypendystą Fundacji Kościuszkowskiej (Nowy Jork).
       Od 1 października 2011 r. kieruje zreorganizowaną Katedrą Historii Historiografii i Nauk Pomocniczych Historii Uniwersytetu Łódzkiego.

Publikacje




Konsultacje

Konsultacje w wtorki, godz. 10-12,

budynek Instytutu Historii UŁ, III piętro, pokój 305.

Telefon: 42 635 61 85. Kontakt e-mail.